Wspólny plan polskich portów w zakresie cyfryzacji

Program został zaprezentowany podczas otwarcia tegorocznej edycji Kongresu Polskie Porty 2030.

– Porty morskie są strategicznym elementem polskiej gospodarki i bezpieczeństwa państwa, dlatego ich cyfryzacja musi iść w parze z budowaniem odporności na nowe zagrożenia – podkreślił Arkadiusz Marchewka, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury. – Wspólny plan rozwoju infrastruktury cyfrowej pozwoli lepiej koordynować procesy logistyczne, usprawnić wymianę danych i wzmocnić cyberbezpieczeństwo kluczowych systemów portowych – dodał.

Realna współpraca to przykład działania wzmacniającego konkurencyjność polskich portów i ich znaczenie w europejskich łańcuchach dostaw. Plan będzie realizowany we współpracy z Polskim PCS, rozwijającym platformę cyfrowej wymiany danych pomiędzy uczestnikami obrotu portowego: operatorami terminali, armatorami, agentami, spedytorami, przewoźnikami oraz administracją publiczną.

Sprawniejsza logistyka i lepsze wykorzystanie infrastruktury

Kluczowym elementem planu jest rozwój rozwiązań wspierających zarządzanie ruchem statków i transportem kolejowym oraz drogowym. Wspólne działania obejmą synchronizację systemów operacyjnych portów oraz rozwój modułów dedykowanych obsłudze transportu kolejowego i drogowego.

Celem jest lepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury poprzez skuteczniejsze zarządzanie przepływem ładunków i środków transportu. Dzięki temu możliwe będzie wyeliminowanie ewentualnych przestojów, kolejek oraz zakłóceń w obsłudze logistycznej.

Korzyści odczują nie tylko porty i operatorzy logistyczni, ale również mieszkańcy miast portowych. Sprawniejsza organizacja ruchu ciężarowego pozwoli wyeliminować zatory komunikacyjne w rejonach portów oraz zmniejszyć emisję zanieczyszczeń generowanych przez oczekujące pojazdy.

Jednolite rozwiązania dla biznesu

Rozwój cyfrowej infrastruktury oznacza również uproszczenie procedur dla przedsiębiorstw korzystających z polskich portów. Otrzymają one bardziej jednolity dostęp do usług cyfrowych, co przełoży się na sprawniejszą współpracę z portami, mniejszą liczbę procesów realizowanych bez użycia narzędzi cyfrowych oraz niższe koszty operacyjne.

– Plan Cyfryzacji Portów zakłada stworzenie wspólnego, jednolitego interfejsu współpracy portów z partnerami m.in. przewoźnikami kolejowymi i drogowymi, spedytorami oraz operatorami logistycznymi – podkreśla Jarosław Bochiński, przewodniczący Rady Programowej Polskiego PCS, doradca ds. transformacji cyfrowej Zarządu Morskiego Portu Gdynia. – Uprości to wymianę danych, ograniczy ręczną komunikację i zapewni spójne zasady współpracy z polskimi portami – dodaje.

Wspólne działania zamiast dublowania wydatków

Porty podkreślają, że wspólne rozwijanie rozwiązań cyfrowych pozwoli efektywniej wykorzystywać środki finansowe i doświadczenia poszczególnych organizacji.

– Zamiast budować podobne systemy niezależnie od siebie, przechodzimy na model, w którym tworzymy rozwiązania wspólne i dostosowujemy je lokalnie tylko tam, gdzie wymaga tego charakter danego portu – mówi Remigiusz Myszk, dyrektor Departamentu Cyfryzacji Zarządu Morskiego Portu Gdańsk i członek Rady Programowej Polski PCS. – Dzięki stopniowej harmonizacji procedur, ujednoliceniu standardów oraz wspólnej architekturze rozwiązań polskie porty zyskują jednolitą, spójną integrację z systemami krajowymi i europejskimi, a docelowi użytkownicy i kontrahenci – jakość i powtarzalność standardu obsługi, niezależnie od tego, do którego polskiego portu zawiną. To nie tylko fundament kolejnych rozwiązań Smart Port 4.0., ale i przewaga polskich portów w międzynarodowych łańcuchach dostaw – dodaje.

Cyberbezpieczeństwo jako wspólny priorytet

Drugim filarem programu jest rozwój współpracy w obszarze cyberbezpieczeństwa. – W ramach wspólnego programu portów budujemy również spójne podejście do ochrony środowisk cyfrowych oraz zapewnienia ciągłości działania systemów wspierających operacje portowe – podkreśla Tomasz Laskowski, dyrektor ds. technologii ZMPSiŚ.

Działania będą realizowane z uwzględnieniem nowych wymogów regulacyjnych, w tym przepisów wdrażających dyrektywę NIS2. – Rozwiązania te odpowiadają na specyficzne potrzeby poszczególnych portów, a jednocześnie wzmacniają ich odporność cyfrową w kontekście rosnących wymagań regulacyjnych i operacyjnych – dodaje.

Wspólne działania polskich portów na rzecz rozwoju

Cyfryzacja jest jednym z obszarów, w których współpraca, ukonstytuowana porozumieniem portów, podpisanym w czerwcu 2025 roku, przybiera konkretny wymiar. Równolegle prowadzone są prace nad wspólnymi kierunkami rozwoju polskich portów w najbliższych latach, a nawet dekadach.

Obok transformacji cyfrowej wspólne działania obejmują również kwestie bezpieczeństwa oraz dostosowywania regulacji i procedur do dynamicznie zmieniających się wymogów krajowych i europejskich. Celem jest budowa komplementarnego systemu portowego, w którym polskie porty wzajemnie się uzupełniają i wspólnie wzmacniają swoją konkurencyjność na rynku europejskim.

Skala nakładów inwestycyjnych zostanie określona po zakończeniu prac analitycznych. Finansowanie będzie zależało od charakteru projektów i może obejmować zarówno środki własne podmiotów zaangażowanych w realizację planu, jak i potencjalne źródła zewnętrzne. Realizacja planu obejmie integrację systemów informatycznych oraz rozwój infrastruktury cyfrowej w poszczególnych portach.

Porty wsparły także organizację kongresu, w tym jedno z wydarzeń towarzyszących, czyli 24-godzinny hackathon studencki dla programistów z całej Polski, którzy zrealizują m.in. zadanie przewidziane przez zespoły IT z Gdańska, Gdyni, Szczecina i Świnoujścia. Celem hackathonu jest stworzenie aplikacji, rozwiązania wykorzystującego AI w procesach biznesowych partnerów Kongresu Polskie Porty 2030.